Kalkulator pasowania ISO
Oblicz tolerancje otworu i walu wg ISO 286.
Wstęp
Kalkulator pasowań ISO (ISO 286) to narzędzie do wyznaczania tolerancji otworów i wałków zgodnie z normą PN-EN ISO 286-1, będącą podstawą dokumentacji technicznej w polskim przemyśle maszynowym i motoryzacyjnym. Pasowania H7/g6, H7/k6, H7/p6 i H7/s6 są codziennością w zakładach produkujących łożyska, przekładnie, pompy hydrauliczne i cylindry siłowników. Błędny dobór klasy pasowania — np. zastosowanie pasowania ciasnego zamiast przejściowego przy osadzeniu łożyska kulkowego — prowadzi do uszkodzenia bieżni lub niemożności montażu. Kalkulator natychmiast podaje odchyłki górne i dolne w mikrometrach oraz luz/wcisk graniczny dla wybranego pasowania.
Jak to działa
ISO 286-1 definiuje jednostkę tolerancji podstawowej i = 0,45 × ∛D + 0,001 × D oraz współczynniki stopnia IT. Użytkownik wybiera wymiar nominalny (mm), klasę otworu (H7, H8 itp.) i oznaczenie wałka (g6, h6, k6, n6, p6, s7 itp.), a kalkulator natychmiast zwraca ES/EI (odchyłki otworu), es/ei (odchyłki wałka), luz maksymalny i minimalny lub wcisk graniczny. Typ pasowania (luźne/przejściowe/ciasne) jest wyróżniany kolorem dla szybkiej oceny wizualnej.
Scenariusze użycia
- Dobór pasowania H7/n6 do gniazda łożyska ⌀50 mm w obudowie przekładni — weryfikacja, czy wcisk mieści się w zakresie zapewniającym pewne osadzenie zewnętrznej bieżni bez ryzyka pęknięcia obudowy.
- Kontrola wejściowa wałka ⌀30 H7/k6 z kooperacji — sprawdzenie, czy zmierzone wymiary mieszczą się w polach tolerancji klasy przejściowej przed przekazaniem do montażu.
- Ocena pasowania tłok/cylinder ⌀80 H8/f7 w siłowniku hydraulicznym pod kątem ryzyka przecieku: weryfikacja, czy luz maksymalny nie przekracza limitu uszczelnienia przy ciśnieniu roboczym 250 bar.
Często zadawane pytania
Czy kalkulator pasowań ISO nadaje się do wszystkich materiałów?
Narzędzie jest zaprojektowane jako wszechstronne, lecz użytkownicy powinni zawsze weryfikować wyniki z kartami danych materiałowych dostarczonymi przez dostawców.
Czy można używać tych wyników w oficjalnej dokumentacji inżynierskiej?
Choć są bardzo dokładne, wyniki powinny być sprawdzone przez uprawnionego inżyniera w przypadku zastosowań krytycznych lub wymagających bezpieczeństwa.